Polska w strefie euro – po pierwsze edukacja

Konferencją „Polska droga do euro” zakończyła się pierwsza edycja studiów podyplomowych „Mechanizmy funkcjonowania strefy euro”. O tym, jak Polska powinna się przygotować do pełnego uczestnictwa w europejskiej unii gospodarczo-walutowej, czy problemy z finansami publicznymi kilku krajów członkowskich UE są poważnym zagrożeniem dla przyszłości europejskiej waluty oraz jakie powinny być priorytety dla polskiej polityki pieniężnej i kursowej debatowali m.in. Profesorowie Dariusz Filar i Alojzy Nowak, Dyrektorzy w Narodowym Banku Polskim dr Paweł Kowalewski i Józef Ruszar oraz najlepsi absolwenci studiów. Konferencję poprowadził Cezary Szymanek z Radia PiN102FM.

Celem konferencji, która odbyła się 15 czerwca na Wydziale Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego było pogłębienie dyskusji o przyszłości uczestnictwa Polski w strefie euro. Temat jest ciągle aktualny, ale nabrał szczególnego znaczenia w kontekście trudnej sytuacji finansów publicznych Grecji i wielu znaków zapytania, które pojawiły się na tym tle odnośnie przyszłości integracji walutowej w Unii Europejskiej. Na pytania o to, czy Polska powinna obecnie podejmować konkretne zobowiązania co do wejścia do strefy euro, jakie są optymalne warunki dla podjęcia takiej decyzji oraz jak rysuje się przyszłość Unii Gospodarczo-Walutowej odpowiadali: Prof. Witold Koziński – Wiceprezes Narodowego Banku Polskiego, Prof. Dariusz Filar – członek Rady Polityki Pieniężnej w latach 2004-2010, Prof. Alojzy Nowak – Dziekan Wydziału Zarządzania UW i Przewodniczący Rady Naukowej NBP oraz dr Paweł Kowalewski – Dyrektor Biura ds. Integracji ze Strefą Euro w NBP.

Prelegenci zwracali szczególną uwagę na kwestię umiejętnego przygotowania się Polski do wejścia do strefy euro, które oprócz spełnienia wymaganych kryteriów konwergencji powinno obejmować również edukację społeczną na temat tego, z czym wiąże się przyjęcie przez Polskę wspólnej europejskiej waluty. Jak mówił Józef Ruszar, Dyrektor Departamentu Edukacji i Wydawnictw NBP „zadaniem Narodowego banku Polskiego jest nie tylko nauczanie tego, jakie są spodziewane koszty i korzyści przyjęcia przez Polskę euro, ale przede wszystkim – jakie są mechanizmy działania Europejskiej Unii Gospodarczo-Walutowej”.

Tematyka zasad działania strefy euro przyświecała pierwszemu w kraju, ogólnopolskiemu projektowi studiów podyplomowych poświęconych w całości integracji gospodarczo-walutowej w Unii Europejskiej. W studiach „Mechanizmy funkcjonowania strefy euro” współtworzonych i dofinansowanych przez Narodowy Bank Polski, uczestniczyło w roku akademickim 2009/10 niemal 1000 studentów, odbierających naukę na 17 uczelniach we wszystkich województwach (lista uczelni w ramce). Studia wiązały się z jedynie niewielką, trzystuzłotową odpłatnością dla uczestników, co w połączeniu z perspektywiczną wartością zdobywanej wiedzy stanowiło o bardzo wysokiej atrakcyjności przedsięwzięcia. Studenci podczas kilkunastu weekendowych spotkań w ciągu roku zgłębiali tajniki integracji gospodarczej w Europie, poznawali zasady realizacji polityki fiskalnej i pieniężnej w krajach należących do strefy euro, poznawali zakres i metody pracy Europejskiego Banku Centralnego, analizowali koszty i korzyści przyjęcia przez Polskę waluty euro. Studia były skierowane do przedstawicieli różnych grup zawodowych, jednak ze szczególnym uwzględnieniem dziennikarzy, nauczycieli oraz pracowników jednostek samorządu terytorialnego.
Wszyscy studenci, którzy zdali egzamin końcowy, otrzymają dyplom ukończenia studiów podyplomowych wydany przez uczelnię oraz NBP, a najlepsi absolwenci odebrali podczas konferencji „Polska droga do euro” z rąk Jakuba Skiby – członka zarządu NBP oraz Prof. Krzysztofa Opolskiego – kierownika studiów podyplomowych WNE UW - specjalne dyplomy z wyróżnieniem.

Jak zapowiedział Dyrektor Ruszar, projekt studiów podyplomowych powinien doczekać się kolejnych edycji (następna już od października 2010 r.), z uwagi na społeczną przydatność inicjatywy. Studia służą bowiem podnoszeniu i doskonaleniu kwalifikacji zawodowych w zakresie ekonomicznych mechanizmów działania strefy euro, projekt ma za zadanie rozszerzyć świadomość i wiedzę praktyczną, finansową i organizacyjną, a także wyjaśnić wszelkie niuanse związane z funkcjonowaniem wspólnego obszaru walutowego. Studia wpisują się zatem w misję realizowaną przez NBP w zakresie edukacji ekonomicznej zorientowanej m.in. na proces przygotowania społeczeństwa polskiego do wstąpienia Polski do strefy euro oraz szerzej: kształcenia różnych grup społeczeństwa polskiego w zakresie ekonomii.

Użyteczność studiów potwierdzają również sami absolwenci: „Chciałam nie tylko zrozumieć mechanizmy gospodarcze zachodzące wewnątrz strefy euro, ale również poznać chociażby szanse i zagrożenia jakie czekają polską gospodarkę po wstąpieniu do wspólnego obszaru walutowego. W przyszłości chciałabym również mieć możliwość aktywnego uczestnictwa w procesie wprowadzania waluty euro w Polsce” – mówi Monika Ochrymiuk, absolwentka studiów. „Na studiach podyplomowych uzyskałam wiedzę na temat  tego jakie zmiany społeczne i gospodarcze są niezbędne w naszym kraju, aby przystąpienie do strefy euro było jak najkorzystniejsze i pozwoliło nam na zmniejszenie dystansu dzielącego nas od krajów tzw. starej Unii” – dodaje inna absolwentka, Magdalena Rakowska. Niektórzy absolwenci wskazują również na walor praktyczny podwyższonego wykształcenia: „wiedza uzyskana na studiach będzie przydatna w mojej pracy zawodowej - jestem nauczycielem przedsiębiorczości” – mówi absolwentka Joanna Pawłowska. Studenci pytani o oczekiwany bilans kosztów i korzyści wejścia Polski do strefy euro zaznaczają, że jego ostateczny wynik zależy od stopnia przygotowania naszego kraju, w tym – od upowszechnienia się wiedzy o ekonomicznych mechanizmach rządzących strefą euro. Zdaniem Agnieszki Ponikiewskiej „państwo powinno organizować kampanie informacyjne – te studia są doskonałym przykładem – aby społeczeństwo było lepiej poinformowane.”

Jarosław Górski
Wydział Nauk Ekonomicznych
Uniwersytet Warszawski